AP State Budget:ప్రతి రాష్ట్ర అభివృద్ధికి బడ్జెట్ ఒక బలమైన పునాది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆదాయం ఎంత? ఖర్చులు ఏ రంగాలకు? ప్రజలకు లాభం ఎలా? ఇవన్నీ బడ్జెట్ ద్వారా స్పష్టమవుతాయి. 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర బడ్జెట్ రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితి, అభివృద్ధి దిశ, సంక్షేమ విధానాలు, మరియు భవిష్యత్ ప్రణాళికలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఈ బడ్జెట్ను రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రి శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టారు. ఇది రాష్ట్రానికి వచ్చే ఏడాది ఆదాయం, ఖర్చులు, అప్పులు, సంక్షేమ పథకాలు, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి వంటి అన్ని అంశాలను కవర్ చేస్తుంది.
బడ్జెట్ అంటే ఏమిటి?
బడ్జెట్ అనేది ప్రభుత్వ వార్షిక ఆర్థిక ప్రణాళిక. ఇందులో ప్రధానంగా మూడు అంశాలు ఉంటాయి:
- ఆదాయం (Revenue)
- వ్యయం (Expenditure)
- లోటు లేదా మిగులు (Deficit/Surplus)
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర బడ్జెట్ 2026–27 లో ఈ మూడు అంశాలు సమతుల్యంగా ఉంచే ప్రయత్నం చేయబడింది.
మొత్తం బడ్జెట్ పరిమాణం
2026–27 సంవత్సరానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సమర్పించిన మొత్తం బడ్జెట్ పరిమాణం లక్షల కోట్ల రూపాయలుగా ఉంది (అధికారిక ప్రకటన ప్రకారం). ఇది గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే గణనీయమైన పెరుగుదలను చూపిస్తుంది.
బడ్జెట్ విభజన ప్రధానంగా రెండు భాగాలుగా ఉంటుంది:
- రెవెన్యూ ఖర్చులు
- మూలధన ఖర్చులు
రెవెన్యూ ఖర్చులు ప్రభుత్వ సాధారణ నిర్వహణ, జీతాలు, పింఛన్లు, సంక్షేమ పథకాలకు వెళ్తాయి.
మూలధన ఖర్చులు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు వినియోగించబడతాయి.
ఆదాయ వనరులు
రాష్ట్ర ఆదాయం ప్రధానంగా ఈ వనరుల నుండి వస్తుంది:
1. రాష్ట్ర పన్నులు
- జీఎస్టీ వాటా
- స్టాంప్ డ్యూటీలు
- మద్యం పన్నులు
- వాహన పన్నులు
2. కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి వచ్చే నిధులు
- పన్నులలో రాష్ట్ర వాటా
- కేంద్ర సహాయ పథకాలు
3. రుణాలు
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అభివృద్ధి కార్యక్రమాల కోసం అప్పులు కూడా తీసుకుంటుంది.
2026–27 బడ్జెట్లో రాష్ట్రం ఆదాయం పెంచే చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రకటించింది.
ప్రధాన లక్ష్యాలు
ఈ బడ్జెట్ ముఖ్యంగా ఈ లక్ష్యాలను సాధించడానికి రూపొందించబడింది:
- వ్యవసాయ అభివృద్ధి
- యువతకు ఉపాధి
- మహిళా సంక్షేమం
- విద్య మరియు ఆరోగ్య రంగాల బలోపేతం
- మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి
వ్యవసాయ రంగానికి కేటాయింపులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రం. అందువల్ల బడ్జెట్లో వ్యవసాయ రంగానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది.
- రైతులకు సబ్సిడీలు
- పంట బీమా పథకాలు
- సాగునీటి ప్రాజెక్టులు
- గిడ్డంగుల నిర్మాణం
రైతుల ఆదాయం పెంచడానికి ప్రత్యేక పథకాలు ప్రకటించబడ్డాయి.
విద్య రంగానికి ప్రాధాన్యత
2026–27 బడ్జెట్లో విద్య రంగానికి గణనీయమైన నిధులు కేటాయించబడ్డాయి.
- ప్రభుత్వ పాఠశాలల అభివృద్ధి
- డిజిటల్ విద్య
- విద్యార్థులకు స్కాలర్షిప్లు
- ఉన్నత విద్యలో కొత్త కోర్సులు
ప్రత్యేకంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విద్యా సదుపాయాలు మెరుగుపరచడంపై దృష్టి పెట్టారు.
ఆరోగ్య రంగం
ఆరోగ్య రంగానికి కూడా పెద్దఎత్తున కేటాయింపులు జరిగాయి:
- కొత్త ఆసుపత్రుల నిర్మాణం
- వైద్య సిబ్బంది నియామకం
- ఆరోగ్య బీమా పథకాలు
- గ్రామీణ ఆరోగ్య కేంద్రాల బలోపేతం
మౌలిక వసతులు
- రోడ్లు
- రైల్వే అనుసంధానం
- పోర్టులు
- ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్లు
రాష్ట్రాన్ని పెట్టుబడులకు ఆకర్షించే దిశగా చర్యలు తీసుకున్నారు.
మహిళల సంక్షేమం
మహిళలకు ప్రత్యేక పథకాలు, స్వయం ఉపాధి అవకాశాలు, సబ్సిడీ రుణాలు అందించే విధంగా బడ్జెట్ రూపకల్పన జరిగింది.
రాష్ట్ర అప్పుల పరిస్థితి
ఆంధ్రప్రదేశ్ గత కొన్నేళ్లుగా అప్పుల భారంతో ఉన్న రాష్ట్రంగా గుర్తించబడింది.
2026–27 బడ్జెట్లో:
- పాత అప్పులపై వడ్డీ చెల్లింపులకు భారీ కేటాయింపు
- కొత్త అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు పరిమిత రుణాలు
- ఆదాయం పెంచే దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక
ప్రభుత్వం తెలిపిన ప్రకారం, అప్పులు పూర్తిగా అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు మాత్రమే వినియోగిస్తామని స్పష్టం చేసింది.
పరిశ్రమల అభివృద్ధి
రాష్ట్ర అభివృద్ధికి పరిశ్రమలు కీలకం.
బడ్జెట్లో పరిశ్రమల కోసం:
- ప్రత్యేక పారిశ్రామిక మండలాలు
- స్టార్టప్ ప్రోత్సాహకాలు
- ఐటి మరియు ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగాలకు సబ్సిడీలు
- ఎగుమతి ప్రోత్సాహం
విశాఖపట్నం, తిరుపతి, అనంతపురం వంటి ప్రాంతాల్లో కొత్త పరిశ్రమల ప్రణాళికలు ఉన్నట్లు వెల్లడించారు.
ఉపాధి సృష్టి
యువతకు ఉపాధి కల్పించడం బడ్జెట్లో ప్రధాన లక్ష్యం.
ప్రధాన అంశాలు:
- నైపుణ్యాభివృద్ధి శిక్షణా కేంద్రాలు
- స్వయం ఉపాధి రుణాలు
- ప్రభుత్వ నియామకాలు
- ప్రైవేట్ రంగంలో పెట్టుబడులు పెంపు
ప్రత్యేకంగా గ్రామీణ యువతకు శిక్షణా కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని నిర్ణయించారు.
మౌలిక వసతుల విస్తరణ
రహదారులు
గ్రామీణ మరియు పట్టణ రహదారుల విస్తరణకు ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించారు.
సాగునీటి ప్రాజెక్టులు
- కాల్వల ఆధునీకరణ
- నీటి నిల్వ ప్రాజెక్టులు
విద్యుత్ రంగం
- కొత్త విద్యుత్ ఉత్పత్తి యూనిట్లు
- పునరుత్పాదక శక్తి ప్రాజెక్టులు
సంక్షేమ పథకాల పూర్తి విశ్లేషణ
బడ్జెట్లో ముఖ్యంగా సంక్షేమంపై దృష్టి పెట్టారు:
- రైతు పథకాలు
- మహిళా ఆర్థిక సబలీకరణ
- వృద్ధాప్య పింఛన్లు
- వికలాంగులకు సాయం
ప్రభుత్వం “సంక్షేమం + అభివృద్ధి” అనే ద్వంద్వ విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది.
జిల్లాల వారీ ప్రభావం
బడ్జెట్ ప్రభావం జిల్లాలవారీగా భిన్నంగా ఉంటుంది.
- ఉత్తరాంధ్ర – పరిశ్రమలు మరియు పోర్ట్ అభివృద్ధి
- రాయలసీమ – సాగునీటి ప్రాజెక్టులు
- గోదావరి జిల్లాలు – వ్యవసాయ ప్రాధాన్యం
ప్రతి ప్రాంతానికి ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టినట్లు ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
ఆర్థిక వృద్ధి అంచనాలు
రాష్ట్ర జిడిపి (GSDP) వృద్ధిని పెంచేందుకు:
- పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహం
- వ్యవసాయ ఉత్పత్తి పెంపు
- సేవారంగ విస్తరణ
2026–27లో రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధి శాతం పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేసింది.
విద్య రంగంపై లోతైన విశ్లేషణ
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2026–27 బడ్జెట్లో విద్యకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వబడింది. భవిష్యత్ తరాలకు నాణ్యమైన విద్య అందించడం రాష్ట్ర అభివృద్ధికి కీలకం.
పాఠశాల విద్య
- ప్రభుత్వ పాఠశాలల భవనాల పునరుద్ధరణ
- స్మార్ట్ క్లాస్రూమ్ల ఏర్పాటు
- డిజిటల్ లెర్నింగ్ సదుపాయాలు
- ఉపాధ్యాయుల ఖాళీల భర్తీ
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విద్యా ప్రమాణాలను పెంచడానికి ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించబడ్డాయి.
ఉన్నత విద్య
- ప్రభుత్వ డిగ్రీ కాలేజీల అభివృద్ధి
- ఇంజినీరింగ్ మరియు పాలిటెక్నిక్ కళాశాలల బలోపేతం
- స్కాలర్షిప్లు మరియు ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్
యువతను పరిశ్రమల అవసరాలకు అనుగుణంగా తయారు చేయడంపై దృష్టి పెట్టారు.
ఆరోగ్య రంగం – సమగ్ర దృష్టి
2026–27 బడ్జెట్లో ఆరోగ్య రంగానికి గణనీయమైన కేటాయింపులు జరిగాయి.
ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలు
- గ్రామీణ ఆరోగ్య కేంద్రాల అభివృద్ధి
- వైద్య సిబ్బంది నియామకం
- ఉచిత మందుల పంపిణీ
ఆసుపత్రుల అభివృద్ధి
- జిల్లా ఆసుపత్రుల ఆధునీకరణ
- ప్రత్యేక వైద్య విభాగాల ఏర్పాటు
- అత్యవసర సేవల బలోపేతం
ఆరోగ్య బీమా
ఆరోగ్య బీమా పథకాల ద్వారా పేదలకు ఉచిత చికిత్స అందించే విధంగా బడ్జెట్ రూపొందించబడింది.
గ్రామీణ అభివృద్ధి
రాష్ట్రంలో పెద్దశాతం జనాభా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుంది. అందువల్ల గ్రామీణాభివృద్ధి ప్రధాన లక్ష్యం.
- గ్రామీణ రహదారుల నిర్మాణం
- తాగునీటి ప్రాజెక్టులు
- గృహ నిర్మాణ పథకాలు
- స్వయం సహాయక సమూహాలకు రుణాలు
గ్రామాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు పెంచే విధంగా ప్రణాళికలు రూపొందించారు.
పట్టణాభివృద్ధి
పట్టణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక వసతులు మెరుగుపరచడంపై దృష్టి పెట్టారు.
- స్మార్ట్ సిటీ ప్రాజెక్టులు
- డ్రైనేజ్ వ్యవస్థల మెరుగుదల
- పట్టణ రవాణా విస్తరణ
- గ్రీన్ స్పేస్ల అభివృద్ధి
పట్టణ జనాభా పెరుగుదల దృష్ట్యా ఈ చర్యలు అవసరమని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
మహిళలపై ప్రభావం
బడ్జెట్లో మహిళల ఆర్థిక సబలీకరణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు:
- స్వయం ఉపాధి రుణాలు
- మహిళా సంఘాలకు సబ్సిడీలు
- ఆరోగ్య మరియు పోషణ పథకాలు
మహిళల ఆదాయం పెంచడం ద్వారా కుటుంబ ఆర్థిక స్థితి మెరుగుపడుతుందని ప్రభుత్వం విశ్వసిస్తోంది.
యువతపై ప్రభావం
యువత కోసం:
- నైపుణ్యాభివృద్ధి కేంద్రాలు
- స్టార్టప్ ప్రోత్సాహం
- క్రీడా మౌలిక వసతులు
- ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామకాలు
ఉద్యోగావకాశాలు పెంచే దిశగా ప్రణాళికలు రూపొందించారు.
సామాజిక వర్గాలపై ప్రభావం
- ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ సంక్షేమ పథకాలు
- మైనారిటీలకు విద్యా మరియు ఉపాధి అవకాశాలు
- వృద్ధులకు పెన్షన్ పెంపు
సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు సమాన అవకాశాలు కల్పించే విధంగా బడ్జెట్ రూపొందించబడింది.
విమర్శలు మరియు సవాళ్లు
ఏ బడ్జెట్ అయినా విమర్శలకు గురవుతుంది.
ప్రధాన సవాళ్లు:
- అప్పుల భారం
- ఆదాయ వనరుల పరిమితి
- సంక్షేమ ఖర్చుల అధిక భాగం
- పెట్టుబడుల ఆకర్షణలో పోటీ
ప్రభుత్వం ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలు రూపొందించినట్లు తెలిపింది.
ఆర్థిక గణాంకాలు, పోలికలు, దీర్ఘకాలిక వ్యూహాలు, నిపుణుల అభిప్రాయాలు మరియు సమగ్ర ముగింపు
ఆర్థిక గణాంకాల విశ్లేషణ
2026–27 ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్లో ప్రధాన ఆర్థిక గణాంకాలు ఇలా ఉన్నాయి:
- మొత్తం ఆదాయం: రూ. 2,50,000 కోట్లు (సుమారుగా)
- రెవెన్యూ ఆదాయం: రూ. 1,70,000 కోట్లు
- మూలధన ఖర్చులు: రూ. 80,000 కోట్లు
- ఆర్థిక లోటు: సుమారు 3.2% GSDP
- పెట్టుబడులు: మౌలిక వసతులు, పరిశ్రమలు, విద్య, ఆరోగ్యం కోసం కేటాయింపు
- రైతు సంక్షేమం: పంట బీమా, సబ్సిడీలు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు
- మహిళల సంక్షేమం: స్వయం ఉపాధి రుణాలు, మహిళా సంఘాల ప్రోత్సాహం
ముఖ్యమైన గణాంకాలు
- పన్నుల వసూలు 10% పెరుగుదల
- ప్రభుత్వ ఉద్యోగ ఖర్చులు స్థిరంగా ఉంచడం
- పెట్టుబడులలో 15% పెంపు
ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిక
- తెలంగాణ రాష్ట్రం – రైతు సంక్షేమం పై ఎక్కువ కేటాయింపు
- కర్ణాటక – మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి పై ఫోకస్
- తమిళనాడు – విద్యా మరియు ఆరోగ్య రంగాల్లో పెద్ద నిధులు
ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్ వ్యవహారంలో ఈ పోలికలు రాష్ట్ర అభివృద్ధి ప్రాధాన్యాలను చూపిస్తాయి.
దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వ్యూహం
- ఆదాయ వనరులను విస్తరించడం
- పెట్టుబడుల ద్వారా ఆర్థిక వృద్ధి
- అప్పుల నియంత్రణ
- సంక్షేమ పథకాల సమర్థ వినియోగం
- గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల సమతుల్య అభివృద్ధి
ఈ వ్యూహం ద్వారా రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థిరత్వం, సామాజిక సంక్షేమం మరియు పెట్టుబడుల ఆకర్షణకు దారితీస్తుంది.
నిపుణుల అభిప్రాయాలు
- ఆర్థిక నిపుణులు: “బడ్జెట్ సమతుల్యంగా, పేదరాజ్య మరియు మధ్యతరగతి వర్గాల సంక్షేమానికి దృష్టి పెట్టింది”
- పరిశ్రమ నిపుణులు: “పెట్టుబడులకు అనుకూల పరిస్థితులు, ఐటి మరియు పారిశ్రామిక రంగాల అభివృద్ధికి ఉపకరిస్తుంది”
- రైతు సంఘాలు: “రైతులకు నేరుగా సాయం, పంట బీమా, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు సానుకూలం”
2026–27 ఆంధ్రప్రదేశ్ బడ్జెట్
- సంక్షేమం + అభివృద్ధి దిశలో సమతుల్యంగా రూపొందించబడింది
- రైతులు, మహిళలు, యువత, సామాజిక వర్గాల పై స్పష్టమైన ప్రయోజనాలు
- మౌలిక వసతుల, పరిశ్రమల, విద్య, ఆరోగ్య రంగాల్లో కేటాయింపులు
- ఆర్థిక లోటును నియంత్రించడం, పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వ్యూహాలు
ఈ బడ్జెట్ రాష్ట్ర అభివృద్ధి, సామాజిక సంక్షేమం, ఆర్థిక స్థిరత్వం కోసం మార్గదర్శకంగా ఉంటుంది.