Telangana Budget:తెలంగాణ రాష్ట్ర బడ్జెట్ అనేది ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తయారు చేసే ఆదాయం, ఖర్చు, పథకాల వివరాలు.
2026–27 బడ్జెట్ రాష్ట్ర అభివృద్ధి, రైతుల సంక్షేమం, విద్య, ఆరోగ్యం, మౌలిక సదుపాయాలు, పరిశ్రమల ప్రోత్సాహం వంటి అంశాలను ప్రధానంగా తీసుకున్నది.
ముఖ్య ఉద్దేశాలు
- ఆర్థిక స్థిరత్వం
- రాష్ట్ర వ్యయాలు సక్రమంగా నియంత్రించడం
- రుణ భారం తగ్గించడం, ఆదాయం పెంపు
- రైతు సంక్షేమం
- పంటల భరోసా, నేరుగా ఆర్థిక సాయం
- వ్యవసాయ పరికరాలు మరియు సబ్సిడీలు
- విద్య, ఆరోగ్యం, మౌలిక సదుపాయాలు
- ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో కొత్త సౌకర్యాలు
- ప్రాథమిక, ద్వితీయ ఆరోగ్య కేంద్రాల అభివృద్ధి
- రోడ్లు, విద్యుత్, నీటి సరఫరా
ఆదాయం మరియు వ్యయం అంచనాలు
- మొత్తం ఆదాయం: ₹3,25,000 కోట్లు (అంచనా)
- మొత్తం ఖర్చు: ₹3,45,000 కోట్లు (అంచనా)
- తేడాలు: కొత్త పథకాలు, రుణ భారం మరియు సబ్సిడీ పథకాల సమన్వయం
రైతు సంక్షేమ పథకాలు
- రైతు భరోసా / యాసంగి సీజన్ సహాయం:
- ఎకరానికి ₹6,000 నేరుగా రైతుల ఖాతాల్లో జమ
- పాత లబ్ధిదారులకు కొత్త అడ్డంకులు లేవు
- ట్రాక్టర్, వ్యవసాయ యంత్రాల సబ్సిడీ
- పంట నష్టం భీమా: వాతావరణ ఆధారిత సాయం
విద్యా పథకాలు
- ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మరియు కళాశాలల్లో నూతన సౌకర్యాలు
- ఉచిత ల్యాప్టాప్ పథకం: ఉన్నత విద్యార్థుల కోసం
- వివిధ వర్గాల విద్యార్థుల కోసం స్కాలర్షిప్లు, స్టైపెండ్లు
- స్మార్ట్ క్లాస్రూమ్లు, లైబ్రరీలు, సైన్స్ ల్యాబ్లు
ఆరోగ్య మరియు మౌలిక సదుపాయాలు
- ప్రాథమిక మరియు ద్వితీయ ఆరోగ్య కేంద్రాల అభివృద్ధి
- గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శుభ్రమైన నీటి, మర్యాదతో కూడిన సౌకర్యాలు
- రోడ్లు, వంతెనలు, రాష్ట్ర మార్గాల అభివృద్ధి
- విద్యుత్, పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్, గ్యాస్, నీటి సరఫరా
పరిశ్రమలు మరియు MSME ప్రోత్సాహం
- చిన్న పరిశ్రమలకు మరియు MSMEలకు ట్యాక్స్ రాయితీలు
- కొత్త పరిశ్రమల కేంద్రాలు, స్టార్టప్లకు సహాయం
- IT, హ్యాండిక్రాఫ్ట్, ఎగుమతులను పెంపొందించడానికి ప్రోత్సాహం
మహిళా సంక్షేమం
- ఇందిరమ్మ ఇళ్లు: ఆఫర్డబుల్ హౌసింగ్
- మహిళల కోసం స్వీయ సహాయ సమూహాలు (SHG) మరియు లోన్స్
- వృద్ధులు, అంగవైకల్యులు కోసం పెన్షన్ పథకాలు
పర్యావరణం
- సౌరశక్తి మరియు పునరుత్పత్తి శక్తి పథకాలు
- అడవులు, నీటి నిల్వ, పచ్చి పట్టణాభివృద్ధి
- వాతావరణ పరిరక్షణ మరియు పర్యావరణ సుస్థిరత
రైతుల పథకాలు
- రైతు భరోసా: పాత లబ్ధిదారులకు ఎకరానికి ₹6,000 నేరుగా జమ.
- పంటలకు భీమా: వర్షాలు, ఎండ, పెరుగుదల సమస్యల వల్ల నష్టపోయిన పంటలకు నిధులు.
- ట్రాక్టర్, పంట యంత్రాలు కొరకు సబ్సిడీ.
- రైతుల రుణ సౌకర్యాలు: తక్కువ వడ్డీ లేదా వడ్డీ రహిత రుణాలు.
విద్యా పథకాలు
- ఉచిత ల్యాప్టాప్ పథకం: ఉన్నత విద్యార్థులకు అందజేయడం.
- ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో కొత్త సౌకర్యాలు, స్మార్ట్ క్లాస్రూమ్లు, గ్రంథాలయాలు.
- స్కాలర్షిప్లు: SC, ST, OBC, మైనార్టీ విద్యార్థులకు.
- వృత్తి, నైపుణ్య అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు.
ఆరోగ్య పథకాలు
- ప్రాథమిక, ద్వితీయ ఆరోగ్య కేంద్రాలను అభివృద్ధి.
- గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శుభ్రమైన నీటి మరియు మర్యాదతో కూడిన సౌకర్యాలు.
- వృద్ధులు, వికలాంగులు కోసం ప్రత్యేక పథకాలు.
- వైద్య సరఫరాలు, మందులు అందుబాటులో ఉంచడం.
మౌలిక వసతులు
- రోడ్లు, వంతెనలు, గ్రామీణ మార్గాల అభివృద్ధి.
- విద్యుత్ సరఫరా, పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ సౌకర్యాలు.
- గ్యాస్, నీటి సరఫరా పథకాలు.
పరిశ్రమలు మరియు MSME ప్రోత్సాహం
- చిన్న పరిశ్రమలకు, MSMEలకు రాయితీలు.
- కొత్త పరిశ్రమల కేంద్రాలు, స్టార్టప్లకు సహాయం.
- IT, హ్యాండిక్రాఫ్ట్, ఎగుమతుల ప్రోత్సాహం.
మహిళా సంక్షేమం
- ఇందిరమ్మ ఇళ్లు: ఆఫర్డబుల్ హౌసింగ్.
- మహిళలకు SHG లోన్స్, శిక్షణ.
- వృద్ధులు, అంగవైకల్యులు కోసం పెన్షన్.
పర్యావరణం మరియు సుస్థిరత
- సౌరశక్తి, పునరుత్పత్తి శక్తి పథకాలు.
- అడవులు, నీటి నిల్వ, పచ్చి పట్టణాభివృద్ధి.
- పర్యావరణ పరిరక్షణ, Green initiatives.
ఆదాయ & పన్నుల వ్యూహం
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పన్నుల వసూళ్లను పెంచడం ద్వారా ఖర్చులను నింపేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది.
- GST collection పెంపు కోసం రీజియనల్ కేంద్రాల ద్వారా సౌకర్యాలు.
- ప్రాపర్టీ ట్యాక్స్, ఎక్సైజ్ ట్యాక్స్ సులభ వసూళ్ల కోసం డిజిటల్ పద్ధతులు.
- MSME, చిన్న పరిశ్రమలకు రాయితీలు, ప్రోత్సాహకాలు.
రుణాల నిర్వహణ
- రాష్ట్ర రుణ భారం నియంత్రణకు, కొత్త పథకాలకు తగిన నిధులు.
- సబ్సిడీ, పథకాల నిధులను సమన్వయంగా ఉపయోగించడం.
- బడ్జెట్ లో అధిక వ్యయాలు, కొత్త పథకాల కోసం వడ్డీ రేట్లు తగ్గించడం.
ప్రత్యేక పథకాలు
- రైతుల కోసం
- పంట భరోసా, Tractor సబ్సిడీలు, Loan సౌకర్యాలు.
- విద్యార్థుల కోసం
- ఉచిత ల్యాప్టాప్, స్కాలర్షిప్లు, స్టైపెండ్లు.
- ఆరోగ్య & మహిళా సంక్షేమం
- Primary & Secondary Health Centers అభివృద్ధి
- SHG Loans, Pension Schemes, Indiramma ఇళ్లు
- పర్యావరణం
- Solar Energy, Water Conservation, Green City Plans
Implementation & Monitoring
- ప్రతి పథకాన్ని గ్రామ స్థాయి నుండి రాష్ట్ర స్థాయి వరకు అంచనా వేసి అమలు.
- Digital Platforms ద్వారా ఖర్చు, ఫండ్ల వాడకం పర్యవేక్షణ.
- పథకాలు రైతులు, విద్యార్థులు, మహిళలకు నేరుగా లభించేలా Transparency Measures.
రాష్ట్ర అభివృద్ధి దిశ
- ఈ బడ్జెట్ ద్వారా రాష్ట్రంలో సమగ్ర అభివృద్ధి సాధించడమే లక్ష్యం.
- రైతులు, విద్యార్థులు, పరిశ్రమలు, మహిళల సంక్షేమం, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి.
- పర్యావరణ పరిరక్షణ & సుస్థిరత ప్రధానంగా తీసుకోవడం.
ప్రతి శాఖకు ఖర్చు & ప్రత్యేక పథకాలు
రైతు సంక్షేమం
- రైతు భరోసా: ₹6,000 ఎకరానికి నేరుగా జమ.
- Tractor మరియు వ్యవసాయ పరికరాల సబ్సిడీలు.
- పంట నష్టం భీమా, వాతావరణ సమస్యలకు సాయం.
- రుణ సౌకర్యాలు: తక్కువ వడ్డీ రేట్లు, interest-free loans.
విద్యా పథకాలు
- ఉచిత ల్యాప్టాప్ పథకం – Higher Education students.
- స్కాలర్షిప్లు: SC/ST/OBC/Minority.
- Smart classrooms, libraries, science labs.
- Vocational & skill development programs.
ఆరోగ్య పథకాలు
- Primary & Secondary Health Centers అభివృద్ధి.
- గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శుభ్రమైన నీటి, మర్యాదతో కూడిన సౌకర్యాలు.
- వృద్ధులు, వికలాంగులు కోసం ప్రత్యేక పథకాలు.
మౌలిక సదుపాయాలు
- రోడ్లు, వంతెనలు, గ్రామీణ మార్గాల అభివృద్ధి.
- విద్యుత్, పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్, Drinking water supply.
పరిశ్రమలు & MSME ప్రోత్సాహం
- కొత్త పరిశ్రమల కేంద్రాలు, స్టార్టప్లకు సహాయం.
- Small industries, MSMEకి రాయితీలు.
- IT, handicraft, export promotion.
మహిళా సంక్షేమం
- Indiramma ఇళ్లు: affordable housing.
- SHG loans & training for women.
- Pension schemes for senior citizens & disabled.
పర్యావరణం
- Solar energy, renewable energy projects.
- Afforestation, water conservation.
- Green city planning & sustainable urban development.
Monitoring & Transparency
- ప్రతి పథకం గ్రామ స్థాయి నుండి రాష్ట్ర స్థాయి వరకు పర్యవేక్షణ.
- Digital platforms ద్వారా expenditure & fund usage monitor.
- Transparency ensures that రైతులు, విద్యార్థులు, మహిళలకు నేరుగా లబ్ధి.
Expected Outcomes
- రైతుల ఆర్థిక స్థిరత్వం.
- విద్యార్థుల విద్యావృద్ధి & నైపుణ్యాభివృద్ధి.
- ఆరోగ్యం & సౌకర్యాలు ప్రతి గ్రామంలో అందుబాటులో ఉండడం.
- పరిశ్రమల అభివృద్ధి, ఉద్యోగాలు పెంపు.
- పర్యావరణ పరిరక్షణ & sustainable growth.
సంక్షిప్త సారాంశం
- తెలంగాణ బడ్జెట్ 2026–27 సమగ్ర అభివృద్ధికి దారితీస్తుంది.
- ప్రతి పథకం రైతులు, విద్యార్థులు, మహిళలు, వృద్ధులు, పరిశ్రమల వారికి ప్రయోజనం.
- Implementation, Monitoring, Transparency, Sustainability ప్రధాన అంశాలు.