Driving Lisence:డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ (Driving Licence – DL) ప్రతి వాహనదారుడికి తప్పనిసరి చట్టబద్ధమైన పత్రం. ఇది కేవలం వాహనం నడపడానికి అనుమతి మాత్రమే కాదు, ఒక ముఖ్యమైన గుర్తింపు పత్రంగా కూడా ఉపయోగపడుతుంది. ఒకసారి లైసెన్స్ గడువు ముగిసిన తర్వాత, దాన్ని తప్పనిసరిగా రీన్యువల్ చేయాలి. ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆన్‌లైన్ సౌకర్యాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చింది, దీని ద్వారా ఇంటి నుంచే డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రీన్యువల్ చేసుకోవచ్చు.

ఈ వ్యాసంలో డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రీన్యువల్‌కు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు, అర్హతలు, అవసరమైన పత్రాలు, ఫీజులు, స్టెప్ బై స్టెప్ విధానం, సాధారణ సమస్యలు మరియు వాటి పరిష్కారాలు వంటి అన్ని అంశాలను విపులంగా తెలుసుకుందాం.

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ అంటే ఏమిటి?

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ అనేది ప్రభుత్వ సంస్థ ద్వారా జారీ చేయబడే చట్టబద్ధ పత్రం. భారతదేశంలో డ్రైవింగ్ లైసెన్స్‌లను Ministry of Road Transport and Highways (MoRTH) ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర రవాణా శాఖలు జారీ చేస్తాయి. లైసెన్స్ జారీ ప్రక్రియ, రీన్యువల్ విధానం, ఫీజులు అన్నీ దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధంగా ఉంటాయి.

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ గడువు (Validity)

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ గడువు వయస్సు ఆధారంగా ఉంటుంది:

• 50 సంవత్సరాల లోపు: 20 సంవత్సరాల గడువు
• 50 సంవత్సరాల పైబడితే: 5 సంవత్సరాల గడువు
• కమర్షియల్ లైసెన్స్: సాధారణంగా 5 సంవత్సరాలు

గడువు ముగిసే ముందు రీన్యువల్ చేయడం మంచిది. గడువు ముగిసిన 30 రోజులలో రీన్యువల్ చేస్తే అదనపు ఫైన్ ఉండదు.

ఆన్‌లైన్ ద్వారా రీన్యువల్ ఎందుకు చేయాలి?

• RTO కార్యాలయానికి వెళ్లాల్సిన అవసరం లేదు
• వేగవంతమైన ప్రక్రియ
• ట్రాకింగ్ సౌకర్యం
• డిజిటల్ రసీదు
• పారదర్శక విధానం

అవసరమైన పత్రాలు

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రీన్యువల్ కోసం అవసరమైన పత్రాలు:

1. పాత డ్రైవింగ్ లైసెన్స్
2. ఆధార్ కార్డ్
3. పాస్‌పోర్ట్ సైజ్ ఫోటో
4. సంతకం స్కాన్ కాపీ
5. మెడికల్ సర్టిఫికేట్ (Form 1A – 40 ఏళ్లు పైబడితే)

ఆన్‌లైన్ రీన్యువల్ చేసే విధానం

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రీన్యువల్ కోసం అధికారిక వెబ్‌సైట్ Parivahan Sewa.

స్టెప్ 1:

Parivahan వెబ్‌సైట్ ఓపెన్ చేయాలి.

స్టెప్ 2:

“Driving Licence Related Services” పై క్లిక్ చేయాలి.

స్టెప్ 3:

మీ రాష్ట్రాన్ని ఎంచుకోవాలి.

స్టెప్ 4:

“Apply for DL Renewal” ఎంపికను సెలెక్ట్ చేయాలి.

స్టెప్ 5:

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ నంబర్ మరియు పుట్టిన తేదీ నమోదు చేయాలి.

స్టెప్ 6:

అవసరమైన పత్రాలు అప్‌లోడ్ చేయాలి.

స్టెప్ 8:

అప్లికేషన్ సబ్మిట్ చేసి రసీదు డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవాలి.

రీన్యువల్ ఫీజులు

సాధారణంగా:

• రీన్యువల్ ఫీజు: ₹200
• ఆలస్య రుసుము: ప్రతి సంవత్సరం ₹300 వరకు
• స్మార్ట్ కార్డ్ ఫీజు: ₹200

రాష్ట్రాన్ని బట్టి మార్పులు ఉండవచ్చు.

బయోమెట్రిక్ అవసరమా?

కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఫోటో మరియు ఫింగర్ ప్రింట్ కోసం RTO కార్యాలయానికి హాజరు కావాల్సి ఉంటుంది. మీ రాష్ట్రం ప్రకారం మెసేజ్ ద్వారా సమాచారం వస్తుంది.

మెడికల్ సర్టిఫికేట్ అవసరమయ్యే సందర్భాలు

• 40 సంవత్సరాలు పైబడిన వారు
• కమర్షియల్ లైసెన్స్ హోల్డర్లు

Form 1A అనేది రిజిస్టర్డ్ డాక్టర్ ద్వారా జారీ చేయాలి.

రీన్యువల్ తర్వాత లైసెన్స్ ఎప్పుడు వస్తుంది?

సాధారణంగా:

• 7 నుండి 15 పని దినాలలో ప్రాసెస్ పూర్తవుతుంది
• స్పీడ్ పోస్ట్ ద్వారా ఇంటికి పంపబడుతుంది

సాధారణ సమస్యలు మరియు పరిష్కారాలు

సమస్య 1: DL నంబర్ గుర్తించబడడం లేదు
→ RTO వద్ద రికార్డు అప్‌డేట్ చేయాలి

సమస్య 2: ఫీజు చెల్లింపు విఫలమైంది
→ 24 గంటలు వేచి మళ్లీ ప్రయత్నించాలి

సమస్య 3: పత్రాలు రిజెక్ట్ అయ్యాయి
→ సరైన ఫార్మాట్‌లో మళ్లీ అప్‌లోడ్ చేయాలి

ఆఫ్‌లైన్ రీన్యువల్ విధానం

ఆన్‌లైన్ చేయలేని వారు:

• సమీప RTO కార్యాలయానికి వెళ్లాలి
• Form 9 నింపాలి
• పత్రాలు సమర్పించాలి
• ఫీజు చెల్లించాలి

ముఖ్య సూచనలు

గడువు ముగిసే ముందు రీన్యువల్ చేయాలి
సరైన మొబైల్ నంబర్ నమోదు చేయాలి
అప్లికేషన్ రసీదు సేవ్ చేసుకోవాలి
అధికారిక వెబ్‌సైట్ మాత్రమే ఉపయోగించాలి

డిజిటల్ లైసెన్స్ ఉపయోగం

రీన్యువల్ తర్వాత డిజిటల్ కాపీని DigiLocker లో సేవ్ చేసుకోవచ్చు. ట్రాఫిక్ చెక్ సమయంలో డిజిటల్ కాపీ చట్టబద్ధంగా ఉపయోగించవచ్చు.

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రీన్యువల్ ఇప్పుడు చాలా సులభం అయింది. ప్రభుత్వ ఆన్‌లైన్ సేవల వల్ల ఇంటి నుంచే కొద్ది నిమిషాల్లో అప్లై చేయవచ్చు. సరైన పత్రాలు సిద్ధం చేసుకొని Parivahan వెబ్‌సైట్ ద్వారా అప్లై చేస్తే సులభంగా మీ లైసెన్స్ రీన్యువల్ పూర్తవుతుంది.

మీరు కావాలంటే ఇదే అంశంపై Part 2, Part 3, Part 4 గా విస్తృతమైన 10,000 పదాల పూర్తి సిరీస్ ఆర్టికల్ కూడా నేను సిద్ధం చేసి ఇవ్వగలను.

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ రీన్యువల్‌కు అర్హతలు

కింది పరిస్థితుల్లో మీరు రీన్యువల్‌కు అప్లై చేయవచ్చు:

• లైసెన్స్ గడువు ముగిసే ముందు లేదా ముగిసిన తర్వాత
• లైసెన్స్ గడువు ముగిసి 1 సంవత్సరం లోపు ఉంటే సాధారణ రీన్యువల్
• 1 సంవత్సరానికి మించి గడువు ముగిసితే, తిరిగి పరీక్ష అవసరం కావచ్చు
• 40 సంవత్సరాల పైబడిన వారు మెడికల్ సర్టిఫికేట్ సమర్పించాలి
• ట్రాన్స్‌పోర్ట్ వాహన లైసెన్స్ ఉంటే ప్రత్యేక మెడికల్ సర్టిఫికేట్ అవసరం

అవసరమైన పత్రాలు (Required Documents)

ఆన్‌లైన్ రీన్యువల్ సమయంలో సాధారణంగా ఈ డాక్యుమెంట్లు అవసరం:

• ప్రస్తుత డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ (DL) కాపీ
• ఆధార్ కార్డ్ లేదా ఇతర ఐడీ ప్రూఫ్
• అడ్రెస్ ప్రూఫ్ (ఆధార్, రేషన్ కార్డ్, పాస్‌పోర్ట్ మొదలైనవి)
• పాస్‌పోర్ట్ సైజ్ ఫోటో (అవసరమైతే)
• మెడికల్ సర్టిఫికేట్ (Form 1A – 40 ఏళ్లు పైబడిన వారికి)
• ట్రాన్స్‌పోర్ట్ లైసెన్స్ అయితే ప్రత్యేక మెడికల్ రిపోర్ట్

రీన్యువల్ టైమ్ లిమిట్ మరియు పెనాల్టీలు

• లైసెన్స్ గడువు ముగిసే ముందు 1 నెల ముందుగానే అప్లై చేయవచ్చు
• గడువు ముగిసిన తర్వాత 30 రోజుల లోపు అప్లై చేస్తే అదనపు ఫీజు ఉండదు
• ఆలస్యమైతే ప్రతి సంవత్సరం ఆలస్యానికి జరిమానా ఉండవచ్చు
• 1 సంవత్సరం దాటితే డ్రైవింగ్ టెస్ట్ మళ్లీ ఇవ్వాల్సి రావచ్చు

ఫీజు వివరాలు (Fees Structure)

ఫీజులు రాష్ట్రానుసారం మారవచ్చు. సాధారణంగా:

• రీన్యువల్ ఫీజు: ₹200 – ₹500 మధ్య
• స్మార్ట్ కార్డ్ ఫీజు: ₹200 – ₹300
• ఆలస్య ఫీజు: ప్రతి సంవత్సరం అదనంగా

ఖచ్చితమైన ఫీజు వివరాలు మీ రాష్ట్ర రవాణా శాఖ వెబ్‌సైట్‌లో చూడాలి.

మెడికల్ సర్టిఫికేట్ వివరాలు

• 40 ఏళ్లు పైబడిన వారు Form 1A మెడికల్ సర్టిఫికేట్ సమర్పించాలి
• ఇది రిజిస్టర్డ్ మెడికల్ ప్రాక్టిషనర్ ద్వారా ఇవ్వాలి
• ట్రాన్స్‌పోర్ట్ లైసెన్స్ కలిగినవారికి తప్పనిసరి

రీన్యువల్ తర్వాత లైసెన్స్ వాలిడిటీ

• 40 ఏళ్లు లోపు వారికి సాధారణంగా 20 సంవత్సరాల వరకు వాలిడిటీ
• 40 ఏళ్లు పైబడిన వారికి 10 సంవత్సరాల వరకు
• 50 ఏళ్లు పైబడితే 5 సంవత్సరాల వరకు మాత్రమే ఉండవచ్చు

అధికారిక వెబ్‌సైట్ ఓపెన్ చేయడం

1. బ్రౌజర్‌లో Parivahan Sewa అధికారిక వెబ్‌సైట్ ఓపెన్ చేయాలి
2. హోమ్‌పేజ్‌లో “Online Services” పై క్లిక్ చేయాలి
3. “Driving Licence Related Services” ఎంపిక చేయాలి
4. మీ రాష్ట్రాన్ని సెలెక్ట్ చేయాలి

రీన్యువల్ ఆప్షన్ ఎంపిక

1. రాష్ట్రం ఎంపిక చేసిన తర్వాత “Apply for DL Renewal” పై క్లిక్ చేయాలి
2. మీ డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ నంబర్ మరియు జన్మతేది నమోదు చేయాలి
3. “Get DL Details” పై క్లిక్ చేయాలి
4. మీ లైసెన్స్ వివరాలు స్క్రీన్‌పై కనిపిస్తాయి

వివరాలు సరైనవైతే “Proceed” చేయాలి.

అప్లికేషన్ ఫారమ్ నింపడం

• అవసరమైన వ్యక్తిగత వివరాలు చెక్ చేయాలి
• చిరునామా మార్పులు ఉంటే అప్‌డేట్ చేయాలి
• అవసరమైనట్లయితే మెడికల్ వివరాలు నమోదు చేయాలి
• డిక్లరేషన్ అంగీకరించాలి

అవసరమైన డాక్యుమెంట్లు అప్లోడ్ చేయడం

కింది డాక్యుమెంట్లు స్కాన్ చేసి అప్లోడ్ చేయాలి:

• ప్రస్తుత DL కాపీ
• ఆధార్ లేదా ఐడీ ప్రూఫ్
• అడ్రెస్ ప్రూఫ్
• Form 1A (40 ఏళ్లు పైబడితే)

డాక్యుమెంట్లు స్పష్టంగా ఉండాలి.

ఫీజు చెల్లింపు

• ఆన్‌లైన్ ద్వారా డెబిట్ కార్డ్ / క్రెడిట్ కార్డ్ / UPI / నెట్ బ్యాంకింగ్ ద్వారా చెల్లించవచ్చు
• చెల్లింపు పూర్తయ్యాక రసీదు డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవాలి

అపాయింట్మెంట్ అవసరమైతే బుక్ చేయడం

కొన్ని రాష్ట్రాల్లో బయోమెట్రిక్ వెరిఫికేషన్ కోసం RTO అపాయింట్మెంట్ అవసరం కావచ్చు.

• మీకు సమీప RTO ఆఫీస్ ఎంపిక చేయాలి
• అందుబాటులో ఉన్న తేదీ సెలెక్ట్ చేయాలి
• అపాయింట్మెంట్ స్లిప్ ప్రింట్ తీసుకోవాలి

అప్లికేషన్ స్టేటస్ ట్రాక్ చేయడం

• అదే పోర్టల్‌లో “Track Application Status” ఆప్షన్ ద్వారా
• అప్లికేషన్ నంబర్ నమోదు చేసి స్టేటస్ తెలుసుకోవచ్చు

కొత్త లైసెన్స్ డెలివరీ

• అప్లికేషన్ ఆమోదం పొందిన తర్వాత
• కొత్త స్మార్ట్ కార్డ్ DL మీ చిరునామాకు పోస్టు ద్వారా పంపబడుతుంది

ముఖ్యమైన సూచనలు

• గడువు ముగిసే ముందు అప్లై చేయడం మంచిది
• డాక్యుమెంట్లు సరైన ఫార్మాట్‌లో అప్లోడ్ చేయాలి
• అప్లికేషన్ నంబర్ సేవ్ చేసుకోవాలి

అప్లికేషన్ తిరస్కరణకు సాధారణ కారణాలు

1. తప్పు వివరాలు నమోదు చేయడం

• DL నంబర్ తప్పుగా నమోదు చేయడం
• జన్మతేది తప్పుగా ఇవ్వడం
• పేరు స్పెల్లింగ్ లోపాలు

2. స్పష్టంగా లేని డాక్యుమెంట్లు

• బ్లర్ అయిన స్కాన్ కాపీలు
• సైజ్ ఎక్కువగా ఉన్న ఫైళ్లు
• సరైన ఫార్మాట్‌లో అప్లోడ్ చేయకపోవడం

3. మెడికల్ సర్టిఫికేట్ లోపాలు

• Form 1A సరిగ్గా నింపకపోవడం
• రిజిస్టర్డ్ డాక్టర్ సంతకం లేకపోవడం

4. ఫీజు చెల్లింపు పూర్తి కాకపోవడం

• ట్రాన్సాక్షన్ ఫెయిల్ కావడం
• డబ్బు డెబిట్ అయినా అప్లికేషన్ అప్‌డేట్ కాకపోవడం

అప్లికేషన్ స్టేటస్ “Pending” లో ఉంటే ఏమి చేయాలి?

• 3–7 పని దినాలు వేచి చూడాలి
• Parivahan పోర్టల్‌లో “Track Application Status” ద్వారా చెక్ చేయాలి
• అవసరమైతే సమీప RTO కార్యాలయాన్ని సంప్రదించాలి

1 సంవత్సరం దాటిన తర్వాత రీన్యువల్

లైసెన్స్ గడువు ముగిసి 1 సంవత్సరం దాటితే:

• మళ్లీ డ్రైవింగ్ టెస్ట్ అవసరం కావచ్చు
• అదనపు ఫీజు ఉండవచ్చు
• ఫ్రెష్ అప్లికేషన్‌గా పరిగణించవచ్చు

చిరునామా మార్పు ఉంటే

రీన్యువల్ సమయంలో అడ్రెస్ మార్చాలనుకుంటే:

• సరైన అడ్రెస్ ప్రూఫ్ అప్లోడ్ చేయాలి
• అదనపు ఫీజు ఉండవచ్చు
• RTO వెరిఫికేషన్ అవసరం కావచ్చు

డెలివరీ ఆలస్యం అయితే

• సాధారణంగా 15–30 రోజులలో DL వస్తుంది
• పోస్టల్ ట్రాకింగ్ నంబర్ ద్వారా చెక్ చేయవచ్చు
• ఎక్కువ ఆలస్యం అయితే RTO సంప్రదించాలి

ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు

• గడువు ముగిసే ముందు అప్లై చేయండి
• అప్లికేషన్ నంబర్ సేవ్ చేసుకోండి
• మెడికల్ సర్టిఫికేట్ సరైనదిగా తీసుకోండి
• ఫీజు రసీదు డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి

డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ ఆన్‌లైన్ రీన్యువల్ ప్రక్రియ ఇప్పుడు చాలా సులభంగా మారింది. సరైన పత్రాలు, ఖచ్చితమైన వివరాలు మరియు సమయానికి అప్లై చేయడం ద్వారా ఎలాంటి సమస్యలు లేకుండా రీన్యువల్ పూర్తి చేసుకోవచ్చు.